Apollon ve Koronis 'in oğlu olan Asklepios Yunan mitolojisinde olduğu kadar Roma mitolojisinde de oldukça sevilen ve benimsenen bir tanrıdır. Hygieia’ nın( Hijyen, temizlik ve sağlık tanrıçası ) babası olan Asklepios sağlık tanrısıdır ve atribüsü olan yılanlı asa tüm dünyada tıpın simgesi olarak kullanılmaktadır.

Content/images/f462d2be-f358-48ea-a82f-9d3a73a2877b.PNG

Asklepiosun hikayesi oldukça garip ve ilgi çekicidir.

Asklepios’ a hamileyken Apollon kendisini aldattığını gören karısını öldürüp henüz canlı olan çocuğu karısının karnından söküp alır. Oğlunun ölümüne göz yumamayacağı için Apollon, Asklepios’ u alır ve at adam olan Kentavros Kheiron’ a verir. 

Content/images/08e6f139-edf8-45d8-93cf-f1803e04b91d.jpg

Kheiron doğada tek başına yaşayan doğanın sırrına ermiş bir varlıktır ve tüm bildiklerini Asklepios’ a öğretir. Böylelikle usta bir hekim olarak yetişen Asklepios hekimliğin ve cerrahlığın tüm bilgilerini edinir ve hatta ölüleri diriltebilecek kadar ustalaşır. Ancak Zeus, doğal düzeni bozan ve kendi gücünü aşan Asklepios' dan çekinmeye başlar ve onu yıldırımlarıyla öldürür. Apollon' da bu olayı cezasız bırakmaz ve Zeus' a yıldırımı bağışlayan Kykloplar' ı öldürür. Asklepios' un cansız bedenini de gökyüzüne yıldızların arasına yerleştirir.

Content/images/3137bbff-8d6d-445e-8292-99fe1e415e40.JPG

Asklepios için yapılan mabedlerin tamamına Asklepion adı verilir. İzmir Bergama’ da bulunan Asklepion kalıntıları günümüze ulaşmış bilinen en eski şifa merkezlerindendir. Kuruluşu MÖ 4. yy’ a kadar dayanan Bergama Asklepionu’ nun kapısında “ Ölümün girmediği yer, vasiyetlerin açılmadığı yer ” yazar.

Antik Yunanda en önemli üç Asklepion vardır. 

Bunlardan en ünlüsü Epidor’ da , diğeri Kos adasında bir başkası ise Bergama’ dadır.

Content/images/509dffec-cc79-4128-98f0-8e32ee9d6685.jpg

Asklepion’ da sistem şu şekilde işler. Hasta Asklepios’ a inanarak şifa merkezine gelir. İlk önce şehrin girişindeki hamamda temizlenir, şifa merkezindeki üzerinde delikler olan dehlizlerden geçerek yukarıdaki görevlilerin telkinlerini dinler. 

Content/images/9ffc73df-344e-4b80-aaaa-aff58081c597.jpg

Tiyatro ve odeonlarda oyun izler ve iyileşene kadar şifalı sularla yıkanır günlük rutinlerini gerçekleştirirler. İyileşip merkezden çıkan hastalar, Asklepios’ a şükranlarını kurbanlar keserek ya da iyileşen uzuvlarının heykelciklerini getirerek gösterirler. Kazılar sırasında çok sayıda bu uzuvların heykelciklerine rastlanılmıştır. 

Content/images/a46f30da-f455-45d9-ba52-a1a125ab76ea.jpg

Osmanlı döneminde de aynı işlevi gören hastaneler vardı ki bunlardan biri Edirne’ deki II. Bayezid Külliyesi’ ndedir. Günümüzde Sağlık Müzesi olarak kullanılan hastanede su sesi, güzel kokular ve haftanın üç günü çeşitli makamlarda müzik dinletileri ile tedavi amaçlanmış başarılı da olunmuştur. 

Content/images/70214c4b-9a28-4d07-ade2-bfbf20d0bc03.jpg

Azra Erhat’ ın mitoloji sözlüğünden konuyla ilgili, küçük bir ayrıntıyı da sizlerle paylaşmak isterim.

“Anadolu, Asklepios efsanesine bir de katkıda bulunmuştur. İnsanları iyi ede ede ölüme meydan okuyan Asklepios’ u Zeus, yıldırımı ile yere serince, ünlü hekimin son deminde yazdığı bir reçete oradaki bir otun üzerine düşüvermiş. Yağmur yağmış, yazının özü böylece ota karışmış ve her derde deva sarımsak meydana gelmiş…
Yani ölümsüzlüğün reçetesinden doğan bitkinin adı, sarımsak! ’’

 

Sağlıkla Kalın,

Hüsniye Balkan